yaprakbahcesi.club

Yaprak Bahçesi

Kendi ellerinle yeşil bir bahçe yarat

Bolognese Domates Çeşidi Nasıl Yetiştirilir

Yaprak Bahçesi - derlenmiş rehber

Bolognese, salçalık ve soslu domatesler sınıfında değerlendirilen, uzun-erik (plum/roma) formunda meyve veren bir işlemeli domates çeşididir. Onu ev bahçesinde cazip kılan iki teknik özelliği var: determinat (belirli) büyüme alışkanlığı ve düşük su–yüksek kuru madde oranı. Yani bitki kendi boyunu sınırlar, uç alma zorunluluğu ortadan kalkar ve hasat kısa bir pencerede yoğunlaşır. Sos, salça veya konserve yapmak isteyen biri için bu, tek seferde işlenebilecek miktarda ürün demek.

Bolognese’yi Diğer Domates Tiplerinden Ayıran Ne?

ÖzellikBolognese (işlemeli/salçalık)Salkım/sofralık domatesCherry domates
Büyüme tipiDeterminat, çalı formuGenellikle indeterminatÇoğunlukla indeterminat
Bitki boyuYaklaşık 60–90 cm1,5–2 m ve üzeri1,5 m ve üzeri
Meyve formuUzun, armut/erik biçimli, etliYuvarlak, suluKüçük, çok tatlı
Hasat düzeni2–4 hafta içinde yoğunSezon boyu kademeliSezon boyu kademeli
KullanımSalça, sos, kurutma, konserveSalata, dilimlemeAtıştırma, garnitür
Uç alma ihtiyacıDüşük veya yokZorunluYüksek

Pratik sonuç: dar alanda, tek destek çubuğuyla, sürekli budama uğraşı olmadan ciddi bir sos hammaddesi elde edebilirsiniz. Bu yönüyle balkon bahçesi kurmayı planlayanlar ve sebze yetiştirmeye yeni başlayanlar için indeterminat çeşitlerden daha bağışlayıcıdır.

Adım Adım Yetiştirme

  1. Tohumu doğru zamanda ek. Fide, son don tarihinden 6–8 hafta önce iç mekânda başlatılır. 20–25 °C toprak sıcaklığında çimlenme genellikle 6–10 gün sürer. Tohumu 0,5–1 cm derine ekin; daha derin ekim çimlenme oranını düşürür.
  2. Fideye bol ışık ver. Günde 12–14 saat güçlü ışık, sağlam gövde için şarttır. Işık yetersizse fide uzayıp incelir (etiyolasyon). Pencere kenarı yetmiyorsa bitki lambası kullanın; yetersiz ışık koşullarında bitki yetiştirme mantığı burada da geçerli.
  3. Şaşırtma (saksı büyütme) yap. İlk gerçek yapraklar çıktıktan sonra fideleri 8–10 cm’lik saksılara alın. Domates gövdesinden kök verdiği için fideyi 1–2 cm daha derine gömmek kök hacmini artırır.
  4. Toprağı hazırla. İdeal pH 6,0–6,8. Dikimden 2 hafta önce her metrekareye 3–5 litre iyi yanmış kompost karıştırın. Ağır killi toprakta kum ve organik madde ile drenajı iyileştirin; toprak hazırlığı adımını atlamak, sezonun geri kalanındaki tüm problemlerin kaynağıdır.
  5. Sertleştirip dik. Dikimden 7–10 gün önce fideleri günde birkaç saat dışarıda tutarak alıştırın. Gece sıcaklığı sürekli 10 °C üzerine çıktığında dikim yapın. Aralık: sıra üzeri 40–50 cm, sıra arası 70–80 cm. Saksıda yetiştirecekseniz bitki başına en az 15–20 litre hacim ayırın.
  6. Güneşi ölçerek yerleştir. Günde en az 6–8 saat direkt güneş, meyvedeki kuru madde ve şeker oranını doğrudan etkiler. Gölgede yetişen salçalık domates sulanır, sosu cıvık olur.
  7. Destek kur. Determinat olsa da meyve yükü altında dallar yatabilir. 80–100 cm’lik tek bir çubuk veya küçük kafes yeterlidir. Meyveyi topraktan uzak tutmak çürüklüğü belirgin biçimde azaltır.
  8. Düzenli ve derin sula. Haftada 2–3 kez, kökü 20–25 cm derinliğe kadar ıslatacak şekilde sulayın. Yüzeysel ve sık sulama, çatlama ve çiçek burnu çürüklüğü riskini artırır. Yaprakları ıslatmayın; damla sulama veya dip sulama tercih edin.
  9. Malçla ve dengeli besle. 5–7 cm saman veya kuru çim malç, toprak nemini stabilize eder. Dikimden sonraki ilk 3 hafta azot ağırlıklı, çiçeklenmeden sonra potasyum ve kalsiyum ağırlıklı beslemeye geçin. Kemik unu, odun külü ve solucan gübresi gibi doğal gübreler bu geçiş için yeterlidir.
  10. Alt yaprakları temizle. Toprağa değen ilk 20–25 cm’deki yaprakları alın. Hava sirkülasyonu artar, mantar hastalıkları için sıçrama yolu kapanır.
  11. Hasadı planla. Dikimden yaklaşık 70–85 gün sonra meyveler koyu kırmızıya döner ve hafif baskıda esneklik gösterir. Determinat yapı sayesinde ürünün büyük kısmı 2–4 hafta içinde toplanır; salça günü için takviminizi buna göre ayarlayın.

Sık Yapılan Hatalar